Thuế 5% là gì? Thuế 5% áp dụng cho những mặt hàng nào?

Thuế 5% là mức thuế suất ưu đãi quan trọng mà doanh nghiệp cần nắm rõ khi luật thuế GTGT số 48/2024/QH15 chính thức có hiệu lực. Việc xác định đúng nhóm hàng chịu thuế không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn tối ưu dòng tiền hiệu quả. Cùng PTN Logistics khám phá để cập nhật danh mục 13 nhóm hàng mới nhất và tránh rủi ro bị ấn định thuế sai.

Thuế 5% là thuế gì trong hoạt động xuất nhập khẩu?

Trong bối cảnh Luật Thuế giá trị gia tăng có nhiều thay đổi lớn từ năm 2025, việc xác định chính xác đối tượng chịu thuế 5 là yếu quan trọng còn để doanh nghiệp tối ưu chi phí. Áp dụng sai mức thuế 5 không chỉ khiến doanh nghiệp mất quyền lợi khấu trừ mà còn đối mặt với rủi ro bị cơ quan Hải quan ấn định thuế và xử phạt hành chính

Định nghĩa thuế suất GTGT 5% theo Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15

Theo luật thuế GTGT số 48/2024/QH15, mức thuế 5% là thuế suất ưu đãi áp dụng cho các nhóm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu phục vụ sản xuất nông nghiệp, y tế, giáo dục và an sinh xã hội.

Khác với mức thuế thông thường 10%, thuế 5% được thiết kế để giảm áp lực chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Khi nhập khẩu hàng hóa thuộc danh mục này, doanh nghiệp có nghĩa vụ kê khai và nộp thuế tại khâu nhập khẩu để được thông quan hàng hóa hợp lệ.

Việc xác định đúng thuế suất thuế giá trị gia tăng ngay từ đầu là bước quan trọng để tránh sai sót trong hạch toán kế toán sau này.

Phân biệt hàng chịu thuế 0%, 5% và hàng không chịu thuế GTGT

Rất nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn giữa thuế 5, thuế 0% và hàng không chịu thuế GTGT. Sự khác biệt cốt lõi nằm ở quyền khấu trừ thuế GTGT đầu vào.

• Đối với hàng chịu thuế 5% và hàng chịu thuế suất 0% (xuất khẩu), doanh nghiệp vẫn được kê khai và khấu trừ thuế đầu vào dùng cho sản xuất kinh doanh.
• Nhóm không chịu thuế thì không được khấu trừ đầu vào, toàn bộ thuế GTGT đầu vào phải tính vào chi phí.

Hiểu rõ sự khác biệt giữa không chịu thuế và thuế 0% giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa dòng tiền và thực hiện đúng nghĩa vụ hoàn thuế gtgt khi đủ điều kiện.

Chưa rõ hàng hóa thuộc nhóm 5% hay không chịu thuế? Gửi thông tin lô hàng, PTN tư vấn chính xác trong 5 phút.

Căn cứ pháp lý mới nhất về thuế GTGT 5% 

Dưới đây là tổng hợp các căn cứ pháp lý mới nhất quy định về thuế GTGT 5%, giúp doanh nghiệp nắm rõ khung pháp lý, hiệu lực áp dụng và cách triển khai trong thực tế.

Hiệu lực của Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15

Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2025, thay thế các văn bản cũ. Đây là khung pháp lý cao nhất quy định về đối tượng chịu thuế GTGT 5%.

Luật mới đã thu hẹp và chuẩn hóa lại danh mục hàng hóa ưu đãi nhằm minh bạch hóa môi trường kinh doanh. Doanh nghiệp nhập khẩu bắt buộc phải cập nhật quy định về thuế GTGT mới nhất này để điều chỉnh kế hoạch tài chính.

Mọi tờ khai hải quan đăng ký từ ngày 01/07/2025 đều phải áp dụng mức thuế theo luật mới nhất, bất kể hợp đồng thương mại được ký kết vào thời điểm nào trước đó.

Nghị định 181/2025/NĐ-CP – Quy định chi tiết thi hành Luật Thuế GTGT

Để hướng dẫn thi hành Luật 48/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Nghị định này quy định chi tiết về:

• Giá tính thuế
• Thời điểm xác định thuế
• Các trường hợp đặc thù khi áp dụng thuế 5%

Đặc biệt, Nghị định làm rõ các tiêu chí kỹ thuật để phân loại hàng hóa vào nhóm thuế 5%. Việc nắm vững Nghị định 181 là cơ sở để doanh nghiệp giải trình với cơ quan chức năng khi có nghi vấn về mức thu đã khai báo. Đồng thời hỗ trợ quá trình kê khai thuế giá trị gia tăng hàng tháng/quý được chính xác.

Thông tư 69/2026/TT-BTC – Hướng dẫn áp dụng thuế GTGT trong thực tế

Bộ Tài chính ban hành Thông tư 69/2026/TT-BTC nhằm tháo gỡ các vướng mắc thực tế khi áp dụng thuế 5%. Thông tư hướng dẫn cụ thể về:

• Hóa đơn đầu ra đầu vào
• Chứng từ thanh toán
• Hồ sơ hải quan cần thiết để chứng minh hàng hóa thuộc diện ưu đãi…

Văn bản này cũng quy định rõ về đối tượng không phải kê khai thuế trong một số trường hợp đặc biệt. Đối với các lô hàng nhập khẩu phức tạp, Thông tư 69 đóng vai trò là kim chỉ nam để doanh nghiệp thực hiện đúng chính sách thuế nhập khẩu 2025, đảm bảo tính đồng bộ giữa khâu hải quan và khâu thuế nội địa.

Khám phá: Dịch vụ khai báo hải quan trọn gói tại PTN Logistics

Chi tiết 13 nhóm hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 5% thuế GTGT

Dưới đây là chi tiết 13 nhóm hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT 5% khi nhập khẩu, được phân loại theo từng nhóm và mục cụ thể, giúp doanh nghiệp dễ tra cứu, áp dụng đúng thuế suất và hạn chế rủi ro khi làm thủ tục hải quan.

Nước sạch và vật tư nông nghiệp thiết yếu

Nhóm 1: Nước sạch phục vụ sản xuất và sinh hoạt (trừ nước đóng chai)

Theo quy định, nước sạch phục vụ cho sản xuất và đời sống sinh hoạt thuộc nhóm chịu thuế 5%. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý loại trừ các loại nước giải khát, nước khoáng thiên nhiên đóng chai, đóng bình hoặc nước đá tinh khiết, vì các mặt hàng này chịu thuế 10%.

Việc áp dụng thuế 5 cho nước sạch nhằm đảm bảo an sinh xã hội và giảm chi phí đầu vào cho các nhà máy sản xuất. Hóa đơn tiền nước sạch đầu vào là chứng từ hợp lệ để khấu trừ thuế.

Nhóm 2: Phân bón; quặng để sản xuất phân bón; thuốc bảo vệ thực vật…

Nhóm vật tư nông nghiệp thiết yếu bao gồm:

• Phân bón hữu cơ, vô cơ
• Quặng Apatit dùng sản xuất phân bón
• Thuốc bảo vệ thực vật và các chất kích thích tăng trưởng

Trước đây, phân bón thuộc diện không chịu thuế, nhưng theo luật mới, mặt hàng này chuyển sang chịu thuế 5%.

Sự thay đổi này cho phép doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh phân bón được khấu trừ thuế đầu vào, giảm chi phí giá thành. Doanh nghiệp nhập khẩu cần chú ý thuế nhập khẩu phân bón và thuế GTGT để tính toán giá bán ra hợp lý.

Nhóm 3: Thức ăn chăn nuôi (bao gồm cả thức ăn đã chế biến hoặc chưa chế biến)

Thức ăn gia súc, gia cầm, thủy sản và thức ăn cho vật nuôi khác đều thuộc diện chịu thuế 5%. Danh mục này bao gồm cả các loại thực phẩm đã qua chế biến hoặc chưa chế biến như cám, bã, khô dầu các loại.

Quy định thuế GTGT thức ăn chăn nuôi ở mức 5% giúp bình ổn giá thành sản phẩm chăn nuôi trên thị trường.

Doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi cần kiểm tra kỹ mã HS để đảm bảo hàng hóa được áp đúng mức thuế. Đồng thời tránh nhầm sang các chế phẩm bổ sung dinh dưỡng khác.

Cần báo giá vận chuyển & làm thủ tục hải quan hàng Thuế 5%? Nhận chi phí chi tiết, không phí ẩn.

Sản phẩm nông – lâm – thủy sản và dịch vụ hỗ trợ

Nhóm 4: Dịch vụ đào đắp, nạo vét kênh mương… thu hoạch sản phẩm nông nghiệp

Các dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho sản xuất nông nghiệp như đào đắp, nạo vét kênh mương, đê điều, tu bổ nội đồng và dịch vụ thu hoạch sản phẩm chịu mức thuế 5%. Đây là chính sách khuyến khích phát triển hạ tầng nông thôn.

Các đơn vị cung cấp dịch vụ này cần xuất hóa đơn thuế 5% để bên sử dụng dịch vụ (thường là hợp tác xã hoặc doanh nghiệp nông nghiệp) có cơ sở hạch toán chi phí.

Lưu ý, dịch vụ sơ chế nông sản sau thu hoạch cũng thường được áp dụng mức thuế ưu đãi này.

Nhóm 5: Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản chưa chế biến…

Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường khi ở khâu kinh doanh thương mại sẽ chịu thuế 5%.

Doanh nghiệp cần phân biệt rõ nếu doanh nghiệp tự sản xuất bán ra thì không phải kê khai thuế. Nhưng ở khâu thương mại (mua đi bán lại) thì phải áp thuế. Ví dụ: nông sản chưa qua chế biến như thóc, ngô, khoai ở khâu thương mại áp dụng mức 5%.

Nhóm 6: Mủ cao su sơ chế; nhựa thông sơ chế; lưới, dây giềng…

Mủ cao su sơ chế (như mủ tờ, mủ bún, mủ cốm…), nhựa thông sơ chế; lưới, dây giềng và sợi chuyên dùng để đan lưới đánh cá là các mặt hàng đặc thù chịu thuế 5%.

Quy định này hỗ trợ trực tiếp cho ngư dân và ngành công nghiệp cao su. Đối với lưới đánh cá, doanh nghiệp nhập khẩu phải chứng minh được mục đích sử dụng chuyên dùng cho ngư nghiệp để được hưởng mức thuế 5%.

Nếu nhập khẩu các loại lưới đa năng khác, hải quan có thể ấn định mức thuế 10%.

Nhóm 7: Thực phẩm tươi sống; lâm sản chưa qua chế biến…

Thực phẩm tươi sống (thịt, cá, trứng…) và lâm sản chưa qua chế biến ở khâu kinh doanh thương mại áp dụng thuế 5%. Lưu ý ngoại trừ gỗ và măng (có quy định riêng).

Đối với thủy sản sơ chế (làm sạch, cắt lát, đông lạnh) vẫn được giữ mức thuế 5%. Tuy nhiên, nếu sản phẩm đã tẩm ướp gia vị thì sẽ chuyển sang thuế 10%.

Ranh giới giữa “sơ chế” và “chế biến” rất dễ bị nhầm lẫn. Do đó doanh nghiệp cần tham vấn kỹ đơn vị dịch vụ khai báo hải quan trọn gói để tránh rủi ro.

Nhóm 8: Đường; phụ phẩm của đường 

Đường (đường kính, đường phèn…) và các phụ phẩm trong quá trình sản xuất đường như gỉ đường, bã mía thuộc nhóm chịu thuế 5%. Đây là mặt hàng thiết yếu phục vụ tiêu dùng và sản xuất thực phẩm.

Khi nhập khẩu đường, ngoài việc quan tâm đến thuế GTGT, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến hạn ngạch nhập khẩu và các biện pháp phòng vệ thương mại (thuế chống bán phá giá). Việc kê khai đúng thuế 5 giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và tránh bị kiểm tra sau thông quan.

Tìm hiểu thêm: Các nước được hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi

Y tế, Giáo dục và Văn hóa

Nhóm 9: Thiết bị, dụng cụ y tế; Bông băng y tế; Thuốc…

Thiết bị y tế nhập khẩu, bông băng, thuốc phòng chữa bệnh, hóa chất xét nghiệm và dụng cụ y tế chuyên dùng thuộc đối tượng chịu thuế 5%. Để được hưởng ưu đãi này, doanh nghiệp bắt buộc phải có Giấy phép nhập khẩu hoặc Số lưu hành và Bản phân loại trang thiết bị y tế.

Nếu thiếu các chứng từ này khi làm thủ tục hải quan nhập khẩu, lô hàng sẽ bị áp thuế 10% hoặc không được thông quan hàng hóa. Đây là nhóm hàng có nhiều rủi ro ấn định thuế cao nhất do tính chất phức tạp của hồ sơ.

Nhóm 10: Giáo cụ giảng dạy (mô hình, hình vẽ, phấn, thước kẻ…)

Các loại giáo cụ giảng dạy chuyên dùng bao gồm mô hình, hình vẽ, phấn, thước kẻ, com-pa dùng cho dạy học chịu thuế 5%.

Doanh nghiệp nhập khẩu cần chứng minh hàng hóa này được thiết kế và sản xuất chuyên biệt cho mục đích giáo dục. Nếu sản phẩm có thể sử dụng cho văn phòng phẩm thông thường, cơ quan hải quan có xu hướng áp thuế 10%.

Việc chuẩn bị catalogue và tài liệu kỹ thuật là bắt buộc để bảo vệ mức thuế khi giải trình.

Nhóm 11: Đồ chơi cho trẻ em; Sách các loại

Đồ chơi trẻ em an toàn và các loại sách (trừ sách không chịu thuế GTGT như sách chính trị, sách giáo khoa…) chịu mức thuế 5%.

Đối với sách, doanh nghiệp cần phân biệt rõ loại nào thuộc diện không chịu thuế và loại nào chịu 5%. Đặc biệt, sách giáo khoa và sách chuyên ngành thường có chính sách riêng biệt. Việc áp dụng đúng thuế 5 cho nhóm văn hóa phẩm này góp phần giảm giá thành, hỗ trợ tiếp cận tri thức.

Xem thêm về: Luật thuế xuất khẩu thuế nhập khẩu

Các mặt hàng và loại hình kinh doanh khác

Nhóm 12: Các loại máy móc thiết bị: Máy cày, máy bừa…

Nhóm máy móc thiết bị nông nghiệp bao gồm: máy cày, máy bừa, máy gặt đập liên hợp, máy thu hoạch, thiết bị tưới tiêu… chịu mức thuế 5%. Điểm mấu chốt là các thiết bị này phải là máy chuyên dùng phục vụ nông nghiệp.

Nếu doanh nghiệp nhập khẩu các loại máy đa năng (vừa dùng nông nghiệp, vừa dùng công nghiệp), nguy cơ bị bác bỏ mức thuế 5% là rất cao.

Doanh nghiệp cần tra cứu mã hs code và tham chiếu danh mục máy chuyên dùng của Bộ Nông nghiệp để áp mã hs hàng nông nghiệp chính xác nhất.

Nhóm 13: Hoạt động bán, cho thuê, thuê mua nhà ở xã hội

Căn cứ theo quy định tại Luật Nhà ở và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thuế GTGT, hoạt động kinh doanh nhà ở xã hội bao gồm bán, cho thuê hoặc thuê mua thuộc đối tượng áp dụng mức thuế suất ưu đãi 5%.

Cơ chế tài khóa này nhằm hỗ trợ an sinh, giảm giá thành đầu ra cho phân khúc bất động sản chính sách. Chủ đầu tư cần lưu ý, mức thuế 5% chỉ hiệu lực cho phần diện tích nhà ở xã hội đã được cơ quan thẩm quyền phê duyệt. Không bao gồm phần thương mại, dịch vụ trong dự án hỗn hợp.

Khám phá thêm: Các loại thuế nhập khẩu hiện nay 

Giải pháp thông quan tối ưu cho hàng hóa chịu thuế suất 5% tại PTN Logistics

PTN Logistics cung cấp dịch vụ thủ tục hải quan và vận chuyển quốc tế trọn gói, cam kết tính chính xác, an toàn và hiệu quả về chi phí.

Dịch vụ khai báo hải quan chuyên sâu và xử lý hồ sơ hàng chuyên ngành

PTN Logistics cung cấp giải pháp thông quan toàn diện cho các lô hàng thuộc nhóm ưu đãi thuế 5%. Đội ngũ nhân sự tiến hành rà soát mã HS (HS Code) ngay từ khâu dự thảo hợp đồng. Việc này giúp đảm bảo tính chính xác tuyệt đối trước khi truyền tờ khai chính thức.

Đối với các mặt hàng nhạy cảm như thiết bị y tế hay máy móc nông nghiệp, PTN hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ giải trình. Đồng thời xin giấy phép chuyên ngành và đại diện doanh nghiệp làm việc với cơ quan Hải quan.

Quy trình nghiệp vụ chặt chẽ giúp loại bỏ rủi ro bị bác bỏ mức thuế 5%, ngăn ngừa tình trạng ấn định thuế suất 10% hoặc xử phạt vi phạm hành chính. Việc này giúp đảm bảo hàng hóa được thông quan đúng tiến độ cam kết.

Năng lực tư vấn pháp lý và tối ưu chi phí nhập khẩu 

Sở hữu đội ngũ nhân sự am hiểu sâu sắc Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 và các Nghị định hướng dẫn, PTN Logistics tự tin đóng vai trò là “lá chắn pháp lý” vững chắc cho khách hàng.

Không chỉ thực hiện thủ tục vận chuyển, đơn vị còn tư vấn chiến lược tối ưu chi phí, tính toán chính xác các khoản thuế 5% và thuế nhập khẩu phải nộp. PTN thường xuyên cập nhật biến động của biểu thuế, cảnh báo sớm các rủi ro về tham vấn giá hoặc phân loại hàng hóa.

Tóm lại thuế 5% là yếu tố then chốt ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí nhập khẩu và lợi nhuận của doanh nghiệp trong bối cảnh pháp lý mới năm 2025. Việc hiểu đúng luật và áp đúng mã HS là bắt buộc để thông quan thuận lợi. Liên hệ PTN Logistics để được tư vấn giải pháp thủ tục hải quan trọn gói, đảm bảo an toàn pháp lý và tối ưu thuế ngay hôm nay.

Thông tin liên hệ

• Hotline: 1900 2197 – 0935 333 999
• Email: nam.nguyen@ptnlogistics.com

Các câu hỏi thường gặp liên quan đến thuế 5%