Vận tải biển là gì? Những điều doanh nghiệp XNK cần biết

Vận tải biển là gì và làm thế nào để tối ưu? Bài viết này giải mã toàn bộ từ phương thức vận chuyển FCL/LCL, cấu trúc cước phí, đến quy trình vận hành. Hãy cùng PTN khám phá và tìm hiểu mắt xích then chốt này, đưa hoạt động logistics xuất nhập khẩu của bạn đạt hiệu quả hơn. 

Khám phá toàn bộ dịch vụ vận tải tại PTN Logistics – đáp ứng mọi nhu cầu xuất nhập khẩu của bạn

Khái niệm vận tải biển là gì?

Vận tải biển là gì? Về bản chất, khái niệm vận tải biển mô tả hoạt động vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng tàu biển. Vận tải biển đóng vai trò xương sống cho thương mại quốc tế.

Vận tải biển đóng vai trò không thể thiếu trong chuỗi logistics xuất nhập khẩu. Bao gồm các nghiệp vụ từ bốc xếp, giao nhận tại cảng đi (Port of Loading) và cảng đích (Port of Destination).

Doanh nghiệp cần phân tích kỹ ưu nhược điểm vận tải biển, như chi phí thấp cho hàng khối lượng lớn nhưng thời gian vận chuyển dài. Điều này giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược logistics tối ưu, đảm bảo dòng chảy hàng hóa hiệu quả trên toàn cầu.

Các hình thức phổ biến trong vận tải biển là gì?

Sau khi đã hiểu “vận tải biển là gì?”. Các doanh nghiệp cần xác định phương thức vận chuyển phù hợp với loại hàng hóa, thời gian giao hàng và chi phí cho phép. Có thể phân loại các phương thức vận tải đường biển dựa trên các tiêu chí phù hợp với từng loại hàng hóa và nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp.

Phân loại theo phương thức đóng gói

Đây là cách phân loại phổ biến nhất, trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí và quy trình của chủ hàng. Với tiêu chí này, hình thức vận chuyển bằng container là quen thuộc nhất trong thương mại quốc tế.

Hàng nguyên container (FCL – Full Container Load)

Chủ hàng sẽ thuê trọn một hoặc nhiều container để đóng hàng của riêng mình. Hình thức này phù hợp khi lượng hàng đủ lớn để lấp đầy một container, giúp tối ưu thời gian và đảm bảo hàng hóa không bị lẫn với các lô hàng khác.

Doanh nghiệp nên chọn FCL khi lượng hàng lớn (thường trên 15 CBM), cần sự an toàn tuyệt đối và muốn chủ động về thời gian. Để lựa chọn đúng và giúp tối ưu chi phí, doanh nghiệp phải nắm rõ vận tải biển là gì và các hình thức của vận tải biển.

Hàng lẻ (LCL – Less than Container Load)

Khi lượng hàng không đủ để lấp đầy một container, chủ hàng sẽ chia sẻ không gian container với nhiều chủ hàng khác. Công ty giao nhận (Forwarder) sẽ có trách nhiệm gom hàng lẻ từ nhiều người gửi tại kho CFS để đóng vào một container chung.

Doanh nghiệp nên chọn LCL khi có lượng hàng nhỏ, muốn tối ưu chi phí và không quá gấp gáp về thời gian.

Cần gửi hàng nguyên container hoặc hàng lẻ? Xem chi tiết dịch vụ vận tải đường biển của PTN Logistics

Phân loại theo tuyến đường vận chuyển

Dựa vào phạm vi hoạt động, vận tải biển được chia thành:

• Vận tải tuyến nội địa (Domestic): Là hoạt động vận chuyển hàng hóa bằng đường biển giữa các cảng trong cùng một quốc gia.
• Vận tải tuyến quốc tế (Liner): Là hoạt động vận chuyển hàng hóa vượt ra khỏi biên giới quốc gia, kết nối các cảng biển trên toàn thế giới. Đây là hình thức cốt lõi, phục vụ cho hoạt động xuất nhập khẩu và thương mại toàn cầu.

Các hình thức vận tải biển đặc thù khác

Bên cạnh các phương thức vận chuyển bằng container quen thuộc. Vận tải biển còn có những hình thức đặc thù cho các loại hàng hóa riêng biệt.

Tàu rời (Bulk Carrier)

Khác với tàu container chuyên chở hàng nguyên cont (FCL), tàu rời được thiết kế để vận chuyển hàng hóa không đóng gói với số lượng cực lớn, chứa trực tiếp trong các khoang hàng.

Các mặt hàng phổ biến là nông sản (lúa mì, ngô) và khoáng sản (than, quặng sắt). Việc gom hàng lẻ không áp dụng ở đây. Do đó, hiểu vận tải biển là gì trong trường hợp này là vận chuyển hàng hóa ở dạng thô, đồng nhất.

Tàu Ro-Ro (Roll-on/Roll-off)

Đây là phương thức chuyên dụng cho hàng hóa có bánh xe như ô tô, máy kéo, xe tải. Hàng hóa sẽ tự lăn lên và xuống tàu qua các cầu dẫn, giúp tối ưu thời gian xếp dỡ so với việc cẩu từng đơn vị hàng.

Vận chuyển hàng dự án (Project Cargo)

Đây là giải pháp vận chuyển cho hàng siêu trường, siêu trọng, không thể đặt vừa các loại container phổ biến (cont 20, cont 40) hay thậm chí là cont Flat Rack, Open Top. Ví dụ điển hình là tua-bin gió hay dầm cầu. Hình thức này đòi hỏi năng lực chuyên môn cao và không thể đóng ghép hàng như hàng lẻ (LCL), nó cho thấy chiều sâu của ngành vận tải biển là gì.

Hình thức vận chuyển hàng dự ánNhư vậy, tùy thuộc vào hàng hóa sẽ có phương án phù hợp. Hiểu rõ bản chất từng loại hình chính là chìa khóa để doanh nghiệp đưa ra quyết định vận chuyển tối ưu, đảm bảo hiệu quả chuỗi cung ứng toàn cầu và lợi thế cạnh tranh.

Cước vận tải biển là gì và bao gồm những loại phí nào?

Khi đã nắm vững khái niệm cốt lõi vận tải biển là gì, bước tiếp theo và quan trọng không kém đối với mỗi doanh nghiệp xuất nhập khẩu là hiểu rõ cấu trúc cước phí.

Các thành phần chính cấu thành cước vận tải biển

Một báo giá cước biển tiêu chuẩn không chỉ có một con số duy nhất. Về cơ bản, nó luôn bao gồm 2 nhóm chi phí chính: Cước biển và các loại Phụ phí (bao gồm cả local charges cảng đi/cảng đến).

Mức phí này do hãng tàu quy định và có thể biến động liên tục theo thị trường. Đây cũng là chi phí cốt lõi phản ánh bản chất của dịch vụ khi tìm hiểu vận tải biển là gì.

Cước phí chính (Ocean Freight – O/F)

Đây là chi phí cho việc vận chuyển container trên chặng đường biển thuần túy. Loại cước này được tính từ cảng xếp hàng đến cảng dỡ hàng. Mức phí này do hãng tàu quy định và có thể biến động liên tục theo thị trường.

Các loại phụ phí (Surcharges)

Đây là các khoản phí cộng thêm vào cước biển nhằm bù đắp chi phí vận hành phát sinh cho hãng tàu, bao gồm nhiều loại phí phổ biến:

• Phụ phí THC: Phí xếp dỡ container tại cảng đi và cảng đến.
• Phí chứng từ: Phí phát hành vận đơn (B/L) và chứng từ liên quan cho lô hàng.
• Phí CIC (Container Imbalance Charge): Bù đắp chi phí điều chuyển vỏ container rỗng giữa các khu vực bị mất cân bằng.
• Phụ phí mùa cao điểm: Áp dụng khi nhu cầu vận chuyển tăng đột biến.
• Các phụ phí khác: Phí niêm phong (Seal), khai báo an ninh (AMS/ENS/AFR), nhiên liệu sạch (LSS),…

Cập nhật kiến thức logistics chuyên sâu tại chuyên mục vận tải của PTN Logistics

Incoterms ảnh hưởng đến cách tính cước vận tải biển như thế nào?

Bên cạnh việc tìm hiểu vận tải biển là gì, doanh nghiệp cần nắm rõ Incoterms. Những điều kiện này ảnh hưởng trực tiếp đến cách tính cước của vận tải biển. Các quy tắc trong Incoterms 2020 sẽ quyết định trách nhiệm thanh toán các khoản phí trên thuộc về người bán hay người mua.

Với điều kiện FOB

Người bán chịu các chi phí local charges tại cảng đi (phí nâng hạ, phí mở tờ khai, phí vận chuyển ra cảng…).

Còn người mua sẽ chịu trách nhiệm thanh toán cước vận tải biển (Ocean Freight – O/F), local charges tại cảng đến và mua bảo hiểm cho chặng vận chuyển chính nếu muốn.

Với điều kiện CIF

Người bán sẽ chịu trách nhiệm thanh toán cả local charges cảng đi và cước biển và mua bảo hiểm hàng hóa cho chặng vận chuyển đến cảng đích. Theo quy tắc Incoterms, mức bảo hiểm này chỉ yêu cầu ở mức tối thiểu. Trừ khi hai bên có thỏa thuận khác về mức bảo hiểm cao hơn.

Người mua sẽ chịu rủi ro về hàng hóa kể từ khi hàng được giao lên tàu và thanh toán các chi phí local charges tại cảng đến.

Do đó, việc lựa chọn Incoterms phù hợp (như FOB, CIF, EXW, DDP…) là một phần quan trọng trong chiến lược đàm phán và kiểm soát chi phí logistics của doanh nghiệp.

Quy trình cơ bản của một lô hàng vận tải biển là gì?

Để hiểu quy trình cơ bản của một lô hàng vận tải biển là gì? Ta có thể tìm hiểu 7 bước chính sau đây. Nắm rõ quy trình vận chuyển này sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc lập kế hoạch và theo dõi hàng hóa của mình.

Quy trình vận chuyển hàng cơ bản trong vận tải biển

• Bước 1: Booking & Lấy cont rỗng
• Bước 2: Đóng hàng và hạ bãi
• Bước 3: Thủ tục hải quan xuất khẩu
• Bước 4: Phát hành Bill of Lading.
• Bước 5: Tàu chạy và theo dõi lịch trình
• Bước 6: Thông báo hàng đến (Arrival Notice) và thủ tục hải quan nhập khẩu
• Bước 7: Lệnh giao hàng (D/O) và nhận hàng

Nắm vững quy trình 7 bước này là chìa khóa giúp doanh nghiệp kiểm soát hàng hóa, tối ưu chi phí và hạn chế rủi ro.

Đang tìm hiểu thêm về logistics đa phương thức? Đừng bỏ lỡ: Quy trình vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ

PTN Logistics – Giải pháp vận tải biển toàn diện và tối ưu cho doanh nghiệp

Lựa chọn được một đối tác logistics đáng tin cậy chính là chìa khóa then chốt. Điều này quyết định đến sự thành công và hiệu quả của cả chuỗi cung ứng. PTN Logistics tự hào mang đến những giải pháp chuyên nghiệp nhất. Giúp doanh nghiệp chinh phục mọi thách thức trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Tư vấn và thực hiện đa dạng hình thức vận tải biển

PTN Logistics không chỉ xoay quanh câu hỏi “Vận tải biển là gì?”. Mà PTN còn là người bạn đồng hành đáng tin cậy. Đội ngũ nhân lực am hiểu sâu rộng về nghiệp vụ sẽ phân tích đặc tính hàng hóa, yêu cầu về thời gian và ngân sách của doanh nghiệp.

Từ đó, PTN Logistics mang đến dịch vụ tư vấn giải pháp logistics tối ưu. Chúng tôi hỗ trợ lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp nhất, từ hàng nguyên container (FCL), hàng lẻ (LCL) cho đến hàng dự án, hàng siêu trường siêu trọng. Cam kết thực hiện mọi lô hàng một cách chuyên nghiệp, an toàn và hiệu quả nhất.

Cần tư vấn chi tiết hoặc báo giá nhanh chóng? Liên hệ PTN Logistics ngay hôm nay

Minh bạch và tối ưu cước vận tải biển

Chi phí luôn là một trong những mối quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp. Thấu hiểu điều đó, PTN Logistics cam kết mang đến sự minh bạch tuyệt đối trong từng báo giá cước.

Với sự phân tích chi tiết các thành phần, từ cước chính (Ocean Freight) đến toàn bộ các loại phụ phí, sẽ giúp khách hàng kiểm soát ngân sách hiệu quả.

Nhờ mối quan hệ đối tác chiến lược với các hãng tàu lớn, PTN Logistics đảm bảo mức cước vận tải biển cạnh tranh và ổn định. Đồng thời chúng tôi luôn tư vấn cho doanh nghiệp lựa chọn Incoterms phù hợp để giảm thiểu chi phí phát sinh.

Đơn giản hóa quy trình xuất nhập khẩu

Quy trình xuất nhập khẩu với nhiều bước phức tạp sẽ gây ra không ít khó khăn cho doanh nghiệp. PTN Logistics cung cấp dịch vụ logistics trọn gói, đơn giản hóa mọi thủ tục. Từ khâu booking, đóng hàng, cho đến giao hàng tận nơi cho khách hàng.

Đặc biệt, với dịch vụ khai thuê hải quan chuyên nghiệp, PTN Logistic đảm bảo lô hàng được thông quan nhanh chóng, đúng pháp luật, phòng tránh các rủi ro và chậm trễ.

Việc hiểu rõ vận tải biển là gì và làm chủ quy trình chính là chìa khóa giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí. Đừng để các thách thức logistics cản bước bạn. Hãy liên hệ ngay với PTN Logistics để được tư vấn chuyên nghiệp và nhận báo giá cạnh tranh nhất!

Thông tin liên hệ 

• Hotline: 1900 2197 – 0935 333 999
• Email: nam.nguyen@ptnlogistics.com

Các câu hỏi liên quan về vận tải biển