Cách tính cước phí vận chuyển đường biển chính xác, chi tiết

Cách tính cước phí vận chuyển đường biển là vấn đề nan giải đối với nhiều doanh nghiệp khi phải đối mặt với nhiều phụ phí phức tạp. Việc nắm vững quy tắc quy đổi trọng lượng và áp dụng chính xác công thức tính CBM sẽ giúp tối ưu hóa ngân sách nhập hàng. Cùng PTN Logistics tìm hiểu để kiểm soát chi phí thực tế, tránh rủi ro phát sinh không đáng có.

Phân loại hình thức vận chuyển ảnh hưởng đến cách tính cước

Việc xác định phương thức đóng hàng là FCL hay LCL đóng vai trò tiên quyết, quyết định cấu trúc giá và cách tính cước phí vận chuyển đường biển được áp dụng cho từng lô hàng cụ thể.

Vận chuyển nguyên container (FCL – Full Container Load)

Đối với hình thức FCL, cước vận chuyển container FCL được tính trên đơn vị container. Nó không phụ thuộc vào lượng hàng hóa đóng bên trong nhiều hay ít, miễn là không vượt quá tải trọng cho phép.

Mức giá thuê container 20 feet hoặc 40 feet thường được niêm yết cố định theo chuyến. Trong cấu thành giá, Ocean Freight (O/F) là cước chặng chính chưa bao gồm các phụ phí.

Người gửi hàng có trách nhiệm đóng hàng và niêm chì (Seal), hãng tàu chỉ chịu trách nhiệm vận chuyển nguyên đơn vị container từ cảng đi đến cảng đích. Đây là phương án tối ưu cách tính cước phí vận chuyển đường biển cho các lô hàng có thể tích lớn trên 15 CBM.

Tìm hiểu thêm: Quy trình xuất khẩu hàng FCL bằng đường biển chuẩn từ A-Z!

Vận chuyển hàng lẻ (LCL – Less than Container Load)

Dịch vụ gom hàng lẻ (Consolidation) là giải pháp dành cho các lô hàng không đủ xếp đầy một container. Giá cước hàng lẻ LCL được tính dựa trên không gian thực tế mà kiện hàng chiếm dụng trong container chung.

Đơn vị tính cước lúc này là CBM (Mét khối) hoặc Tấn. Các Consolider (Người gom hàng) sẽ kết hợp nhiều lô hàng lẻ lại với nhau, phân bổ chi phí vận chuyển chung cho từng chủ hàng.

Do đó, cách tính cước phí vận chuyển đường biển đối với LCL phức tạp hơn FCL. Lý do là vì phải qua bước quy đổi kích thước và trọng lượng để xác định mức cước thực tế.

Chưa biết nên đi FCL hay LCL để tối ưu chi phí? Nhận tư vấn giải pháp từ PTN ngay

Hướng dẫn cách tính cước vận chuyển đường biển hàng lẻ (LCL)

Để hạch toán chính xác chi phí nhập hàng, doanh nghiệp cần nắm vững các nguyên tắc kỹ thuật trong cách tính cước phí vận chuyển đường biển đối với hàng LCL dưới đây.

Khái niệm CBM (Cubic Meter) và Metric Ton (MT)

Trong nghiệp vụ logistics, CBM (Cubic Meter) là đơn vị đo thể tích phổ biến nhất trong cách tính cước phí vận chuyển đường biển. Công thức tính CBM chuẩn được xác định bằng:

Dài (m) x Rộng (m) x Cao (m) x Số lượng kiện.

Bên cạnh đó, Metric Ton (MT) được dùng để đo trọng lượng thực tế. Một hằng số quy ước vận tải biển quan trọng mà mọi nhân viên thu mua cần nhớ là tỷ lệ quy đổi 1 CBM = 1000kg.

Đây là mốc tham chiếu tiêu chuẩn để hãng tàu xác định xem lô hàng thuộc nhóm hàng nhẹ (Light cargo) hay hàng nặng (Heavy cargo). Từ đó áp dụng cách tính cước phí vận chuyển đường biển phù hợp nhất để đảm bảo doanh thu vận tải.

Quy tắc so sánh thể tích và trọng lượng (Volume vs Weight)

Nguyên tắc cốt lõi của vận tải biển là tối ưu hóa tải trọng và dung tích tàu. Do đó, việc so sánh giữa Gross Weight và Chargeable Weight là bắt buộc.

• Gross Weight là trọng lượng thực tế cân được
• Chargeable Weight là trọng lượng tính cước sau khi đã quy đổi trọng lượng ra thể tích

Nếu một lô hàng có kích thước cồng kềnh nhưng trọng lượng nhẹ (như bông, xốp), hãng tàu sẽ chịu thiệt nếu tính theo cân nặng. Ngược lại, hàng gọn nhưng rất nặng (như sắt thép) sẽ chiếm tải trọng tàu.

Vì vậy, cách tính cước phí vận chuyển đường biển luôn dựa trên quy tắc so sánh giữa Thể tích và Trọng lượng. Giá trị nào lớn hơn sẽ được chọn làm căn cứ tính cước.

Khám phá ngay: Dịch vụ vận tải đường biển uy tín và chuyên nghiệp

Công thức tính cước theo RT (Revenue Ton)

Kết quả của phép so sánh trên chính là Revenue Ton (RT), hay còn gọi là Tấn doanh thu.

• Nếu trọng lượng quy đổi lớn hơn thể tích thực, cước phí tính theo trọng lượng sẽ được áp dụng
• Ngược lại, nếu thể tích thực lớn hơn, cước phí tính theo thể tích sẽ là cơ sở thanh toán
• Công thức chung: Cước LCL = Đơn giá (USD/RT) x Số lượng RT

Việc xác định đúng RT giúp doanh nghiệp tránh bị động về ngân sách. Đồng thời giúp chủ hàng kiểm soát chặt chẽ cách tính cước phí vận chuyển đường biển trong các bảng báo giá từ Forwarderđ.

Ví dụ minh họa thực tế về cách tính cước phí vận chuyển đường biển

Giả sử có lô hàng gồm 10 kiện, kích thước mỗi kiện 1.2m x 0.8m x 1.0m, trọng lượng 800kg/kiện.

• Đầu tiên, thực hiện cách đo kích thước kiện hàng và tính tổng thể tích: 1.2 x 0.8 x 1.0 x 10 = 9.6 CBM.
• Tổng trọng lượng: 800kg x 10 = 8.000kg = 8 tấn.
• Theo tỷ lệ quy đổi, 8 tấn tương đương 8 CBM
• So sánh 9.6 CBM > 8 CBM (Trọng lượng), nên RT của lô hàng này là 9.6
• Nếu đơn giá là 50 USD/RT, tổng cước = 9.6 x 50 = 480 USD

Ví dụ này minh họa rõ nét cách tính cước phí vận chuyển đường biển thực tế. Nhờ đó giúp người mua hàng hình dung quy trình tính toán. Nắm vững công thức RT giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chi phí ngay từ khâu đóng gói.

Cần bảng giá cước FCL tháng này? Nhận báo giá cạnh tranh từ PTN ngay.

Cách tính cước vận chuyển đường biển hàng nguyên (FCL)

Khác với LCL, cách tính cước phí vận chuyển đường biển cho hàng FCL tập trung vào đơn giá niêm yết của hãng tàu và các biến động thị trường vĩ mô.

Cước tính trên đơn vị Container (20DC, 40DC, 40HC)

Cước FCL thường được chào theo bảng giá cước vận tải biển quốc tế với đơn vị tính là Container. Ví dụ, giá cước cho 1 cont 20DC đi từ Hải Phòng đến Los Angeles là 2.500 USD, cont 40DC/40HC là 3.000 USD.

Mức giá này là cước sàn (Base rate), chưa bao gồm Local Charges. Để có được báo giá vận chuyển đường biển chính xác, chủ hàng cần cung cấp rõ loại container (Khô, Lạnh, Open Top) vì mỗi loại có đơn giá khác nhau.

Đối với cước tàu biển nội địa (Hải Phòng – TP.HCM), giá cước thường ổn định hơn và ít chịu ảnh hưởng bởi tỷ giá ngoại tệ. Đây là yếu tố quan trọng trong cách tính cước phí vận chuyển đường biển.

Các yếu tố biến động giá cước FCL 

Giá cước FCL không cố định mà biến động theo thời gian thực. Hãng tàu thường áp dụng GRI (General Rate Increase) vào mùa cao điểm. Việc này làm thay đổi cách tính cước phí vận chuyển đường biển dự kiến.

Ngoài ra, các yếu tố như giá dầu thế giới, tình trạng thiếu vỏ container (Equipment shortage) hay các sự kiện địa chính trị đều tác động trực tiếp lên giá thành.

Người làm thu mua cần lưu ý khi booking tàu biển về thời hạn hiệu lực (Validity) của báo giá. Một báo giá có thể chỉ có giá trị trong 15 ngày. Do đó, việc cập nhật liên tục biến động thị trường là bắt buộc để tối ưu chi phí.

Tìm hiểu thêm: Các loại container nào phù hợp để vận chuyển hàng lạnh

Các loại phụ phí (Surcharges) thường gặp trong đường biển

Trong cách tính cước phí vận chuyển đường biển, phụ phí (Surcharges) thường chiếm tỷ trọng đáng kể. Do đó đòi hỏi người tính toán phải liệt kê đầy đủ.

Phụ phí biến động (BAF/FAF, CAF)

Đây là nhóm phụ phí hãng tàu thu để bù đắp rủi ro vận hành. Điển hình là phụ phí xăng dầu BAF (Bunker Adjustment Factor) được điều chỉnh hàng tháng theo giá dầu thô thế giới. Đây là yếu tố quan trọng trong cách tính cước phí vận chuyển đường biển.

Bên cạnh đó, phụ phí biến động tỷ giá CAF (Currency Adjustment Factor) được áp dụng khi có chênh lệch tỷ giá lớn giữa các đồng tiền thanh toán cước.

Các loại phụ phí đường biển này là bắt buộc và thường được cộng trực tiếp vào Ocean Freight. Doanh nghiệp cần hiểu rằng các phụ phí này nằm ngoài khả năng kiểm soát của Forwarder. Đây là thành phần biến đổi liên tục trong cách tính cước phí vận chuyển đường biển.

Phụ phí tại cảng 

Nhóm phí này phát sinh tại cảng xếp và dỡ hàng (Local Charges). Đây là yếu tố không thể bỏ qua khi tìm hiểu cách tính cách tính cước phí vận chuyển đường biển

• Phí THC (Terminal Handling Charge) là phí xếp dỡ container từ tàu xuống bãi
• Phí CIC (Container Imbalance Charge) là phí mất cân bằng vỏ container, thường thu vào mùa cao điểm hàng nhập
• Ngoài ra, consignee (người nhận hàng) còn phải thanh toán phí lệnh giao hàng D/O để lấy chứng từ và phí vệ sinh container sau khi trả rỗng

Đối với local charges hàng nhập, tổng chi phí này có thể lên tới vài trăm USD/container. Điều này ảnh hưởng lớn đến tổng cách tính cước phí vận chuyển đường biển cuối cùng (Landed Cost).

Phụ phí mùa cao điểm (PSS) và tắc nghẽn cảng (PCS)

Vào các mùa cao điểm như dịp Giáng sinh hay Tết Nguyên Đán, hãng tàu sẽ áp dụng phí mùa cao điểm PSS. Đây là yếu tố không thể bỏ qua khi tìm hiểu cách tính cước phí vận chuyển đường biển.

Nếu cảng đến bị tắc nghẽn, chi phí phát sinh tại cảng sẽ tăng thêm do phí PCS (Port Congestion Surcharge). Đây là các loại phí không cố định, chỉ xuất hiện trong những thời điểm cụ thể.

Việc dự báo trước các khoản này giúp hoàn thiện cách tính cước phí vận chuyển đường biển. Nhờ vậy có thể tránh trường hợp ngân sách bị đội lên bất ngờ khi hàng đã về đến cảng.

Xem thêm: Dịch vụ vận tại uy tín mà PTN Logistics cung cấp

Những lưu ý để tránh phát sinh chi phí không đáng có

Tối ưu hóa cách tính cước phí vận chuyển đường biển không chỉ dừng lại ở công thức. Nó còn nằm ở kỹ năng quản lý rủi ro và nghiệp vụ hiện trường.

Khai báo kích thước/trọng lượng chính xác 

Khai báo sai VGM (Verified Gross Mass) là lỗi phổ biến gây phát sinh chi phí khổng lồ. Việc sai lệch trọng lượng khai báo so với thực tế có thể dẫn đến việc bị hãng tàu từ chối nhận hàng (rớt tàu) hoặc bị phạt tiền tại cảng nước ngoài.

Do đó, tuân thủ chặt chẽ quy định đóng hàng container và đo đạc chuẩn xác ngay từ kho là kinh nghiệm gửi hàng đường biển cần lưu ý.

Số liệu chính xác giúp cách tính cước phí vận chuyển đường biển đúng ngay từ đầu. Đồng thời còn loại bỏ hoàn toàn các khoản phạt (Fine) và phí cân lại (Re-weighting fee) không đáng có.

Lưu ý về thời gian lưu kho bãi (DEM/DET)

Hai loại phí mà nhiều chủ hàng lo sợ chính là là phí lưu container (DET) và phí lưu bãi (DEM). Mỗi hãng tàu đều quy định thời gian free time (thời gian miễn phí) nhất định. Nếu để quá hạn do chậm trễ thủ tục hải quan, chi phí phạt sẽ tính theo lũy tiến từng ngày.

Để tối ưu chi phí logistics, doanh nghiệp cần đàm phán xin thêm ngày Free time trước khi booking. Bên cạnh đó cần hoàn tất thủ tục thông quan nhanh chóng.

Kiểm soát tốt DEM/DET là yếu tố vô cùng quan trọng để giữ cho cách tính cước phí vận chuyển đường biển thực tế không vượt quá dự toán ban đầu.

Đừng bỏ lỡ: Cước vận tải biển là gì trong xuất nhập khẩu

PTN Logistics – Đối tác chiến lược tối ưu chi phí vận tải biển

Thay vì tự mình loay hoay với các công thức phức tạp và rủi ro phát sinh phí ẩn, doanh nghiệp cần một đối tác am hiểu cách tính cước phí vận chuyển đường biển. Từ đó có thể dễ dàng tối ưu hóa ngân sách nhập hàng ngay từ khâu kế hoạch.

Cam kết minh bạch hóa cấu trúc chi phí Logistics

Mọi bảng báo giá gửi đến khách hàng đều được bóc tách chi tiết từng hạng mục từ:

• Ocean Freight
• Các loại Local Charges đầu đi và đầu đến
• Các phụ phí biến động

PTN Logisitcs loại bỏ hoàn toàn tình trạng “báo giá ảo” hoặc che giấu các khoản phí ẩn như CIC, vệ sinh container để cạnh tranh không lành mạnh.

Nhờ sự rõ ràng này, doanh nghiệp có thể áp dụng cách tính cước phí vận chuyển đường biển vào giá vốn hàng bán một cách chính xác. Đồng thời đảm bảo biên lợi nhuận kinh doanh không bị bào mòn bởi các khoản chi phí logistics phát sinh ngoài dự kiến sau khi hàng đã cập cảng.

Đội ngũ nhân sự thực chiến, am hiểu nghiệp vụ sâu sắc

Sở hữu đội ngũ nhân viên với hơn 10 năm kinh nghiệm thực chiến, PTN Logistics không chỉ cung cấp dịch vụ vận chuyển mà còn đóng vai trò là nhà tư vấn giải pháp.

Chúng tôi thấu hiểu sâu sắc rằng mỗi biến động nhỏ của thị trường. Chẳng hạn như lịch tàu, tình trạng kẹt cảng hay thay đổi nhiên liệu đều tác động trực tiếp đến cách tính cước phí vận chuyển đường biển của chủ hàng. Do đó, nhân sự PTN luôn chủ động tư vấn các phương án tối ưu nhất:

• Lựa chọn tuyến đi thẳng (Direct) hay chuyển tải (Transit)
• Đề xuất thay đổi điều kiện Incoterms phù hợp (mua FOB hay CIF) để giảm thiểu rủi

Mạng lưới đại lý toàn cầu và chính sách giá cạnh tranh

Với hệ thống đại lý rộng khắp tại các cảng biển lớn trên thế giới từ Trung Quốc, Mỹ, Châu Âu đến Đông Nam Á, PTN Logistics sở hữu lợi thế đàm phán giá cước cực tốt với các hãng tàu lớn.

Lợi thế về sản lượng hàng hóa lớn cho phép chúng tôi cung cấp mức giá cước FCL và LCL cạnh tranh hơn nhiều so với việc khách hàng tự booking lẻ. Yếu tố này làm giảm đáng kể kết quả cuối cùng trong cách tính cước phí vận chuyển đường biển của doanh nghiệp.

Tóm lại cách tính cước phí vận chuyển đường biển cần sự am hiểu về kỹ thuật tính toán CBM, RT cũng như các biến động phụ phí thị trường. Việc minh bạch hóa từng khoản phí là chìa khóa để bảo vệ biên lợi nhuận cho doanh nghiệp bạn. Gọi PTN Logistics để nhận ngay báo giá chi tiết và giải pháp vận chuyển tối ưu nhất.

Thông tin liên hệ

• Hotline: 1900 2197 – 0935 333 999
• Email: nam.nguyen@ptnlogistics.com

Các câu hỏi thường gặp liên quan đến cách tính cước phí vận chuyển đường biển